Emanuel Gat © Agathe Poupeney

‘Pas in de studio merken we hoe de smaak en textuur zal worden’


Interview met Emanuel Gat door Veerle Corstens

Choreograaf Emanuel Gat maakt voor ICK dit najaar NEXT, maar hoe deze voorstelling er uit gaat zien, daar heeft hij nog geen beeld van. Gat gaat de studio in met een idee, en komt er uit met een voorstelling die voor een groot deel gevormd is door de dansers zelf.

Als kind was Gat altijd aan het surfen en volgens hem is dat een sport die gaat over dialoog: ‘Een golf is nogal een dynamisch ding. Het beweegt met een snelheid en vorm die je niet kunt beïnvloeden. Op je surfplank zul je met de golf moeten samenwerken en de onverwachte energie van het water kanaliseren; je bent daardoor altijd gedwongen in het moment te zijn.’ Zo werkt het volgens Gat met een choreografie ook: hij gaat met een idee de studio in en beweegt dan mee met de inbreng van zijn dansers. Hij is gefascineerd door hoe de lichamen reageren op zijn opdrachten maar ook op de muziek en op elkaar. Gat begon als conservatoriumstudent maar stapte al na drie maanden over naar dans omdat hij het lichaam het perfecte gereedschap vindt om zich uit te drukken: ‘Het is het meest directe middel, je hoeft het niet te vertalen, je bènt je ideeën. Deze directheid heeft iets heel comfortabels voor mij.’


© Alwin Poiana

Intieme informatie omzetten in dans

Hoe dat in de praktijk gaat? Gat vraagt zijn dansers bijvoorbeeld om iemand te kiezen van wie ze ontzettend veel weten en daar alle intieme informatie van op te schrijven. Die informatie moeten ze in een beweging omzetten. ‘Dan kan ik zien hoe de danser beweegt. Ik vertel dansers nooit waar ze precies moeten gaan staan of hoe ze moeten bewegen. Ik geef ze geen opdracht voor een specifieke stijl, het moet vooral duidelijk zijn wat ze bedoelen.’ Zijn choreografie is uiteindelijk de visualisatie van de beslissingen en het gedrag van de dansers, zij reageren en tonen wat hun beweegt.’ Gat vergelijkt het met het maken van een taart: ‘Je kunt een recept volgen en toch zal de taart iedere keer dat je deze maakt, anders smaken. Ik geef mijn dansers wel een recept mee, maar pas in de studio merken we hoe de smaak en textuur zal worden.’

De kracht van even stilstaan - letterlijk

Gat heeft niet altijd zo gewerkt; in zijn beginjaren dacht hij zijn choreografie helemaal uit voor hij aan het werk ging met dansers. Maar inmiddels is hij er achter dat het zijn taak is om een choreografie uit het binnenste van de dansers te halen. Het is veel interessanter om te zien wat dansers antwoorden op zijn vragen dan dat hij ze zelf voor kauwt: ‘Ik hoef geen kopieën van mezelf te zien.’ Hij bedenkt daarom een systeem dat hij als het ware test met zijn dansers. Wat hij het liefste doet is beginnen met een groep onbekende dansers om te zien hoe ze reageren op zijn proces. Pas dan weet hij of zijn idee klopt. ‘Je kunt het vergelijken met een spel: als je een bal mee neemt naar een groep kinderen die nog nooit hebben gevoetbald, kun je dit spel zonder problemen uitleggen omdat het systeem van voetbal heel coherent is. Je kunt meer of minder kwaliteit hebben, maar iedereen kan gemakkelijk spelen en veel lol hebben. Ik probeer op die manier een choreografisch systeem te maken dat zo coherent is dat iedereen het zou kunnen.’


© Alwin Poiana

Hij geeft natuurlijk wel aanwijzingen zoals bijvoorbeeld dat de momenten waarop een danser stilhoudt minstens zo belangrijk zijn als het dansen zelf. ‘Denk maar aan een veelzeggende stilte in een gesprek of een rustpauze in de muziek; dat licht andere delen er juist uit en laten de choreografie in balans komen. Als je van stilstaan weer naar beweging gaat, geeft dat een enorme impact.’

Zonsondergang

Gat ontdekt samen met de dansers wat past en daardoor kan dezelfde choreografie met een andere groep dansers totaal anders worden. Hij noteert wel wat hij heeft gedaan en welke opdrachten hij heeft gegeven, dat is hoe hij zijn choreografie kan bewaren en reproduceren. Met thema’s werkt hij echter niet. ‘Toeschouwers zullen in mijn werk ongetwijfeld bepaalde thema’s ontdekken maar het werk is bijna passief. Het is net als een zonsondergang: iedereen kan kijken naar de zonsondergang en er een totaal andere reactie op hebben. En de zonsondergang zelf, die geeft er geen fuck om of jij het mooi vindt of niet.’

NEXT is op donderdag 7 februari om 19.30 uur te zien in HNT Theater a/h Spui. Meer info & tickets

You are here